Aktywność deweloperów we Wrocławiu nabiera tempa

Według Savills, zasoby nowoczesnych powierzchni biurowych w we Wrocławiu przekroczyły 540 000 mkw., a firma prognozuje, że w ciągu najbliższych dwóch lat mogą wzrosnąć o kolejne 210 000 mkw. W zeszłym roku na rynek wrocławski trafiło 73 600 mkw. nowych powierzchni biurowych, a na początku 2014 r. w budowie znajdowało się już 103 000 mkw.

Tomasz Buras, dyrektor Działu Powierzchni Biurowych w Savills Polska mówi: „ Aktywność deweloperów we Wrocławiu znacznie wzrosła, co może wywołać presję na efektywny poziom czynszów, a tym samym sprawić, że wrocławski rynek biurowy będzie jeszcze bardziej konkurencyjny.” 

Skanska, Echo Investment i SwedeCenter to najbardziej aktywni deweloperzy biurowi w polskich miastach regionalnych i tak jest również we Wrocławiu, gdzie razem ta trójka deweloperów ma obecnie około 35% udział w powierzchni, która jest planowana na najbliższe dwa lata. Niemniej jednak lokalni deweloperzy, tacy jak Vantage Development, Archicom, Descont, Devco, Fig, Gant czy Wojdyła Budownictwo w dalszym ciągu odgrywają ważną rolę. 

Tomasz Buras dodaje: “Rosnąca dostępność powierzchni biurowych stanowi duży atut dla nowych najemców, oferując im większy wybór budynków i umożliwiając wynegocjowanie bardziej korzystnych warunków finansowych.”

W porównaniu do innych miast regionalnych, popyt na powierzchnie biurowe we Wrocławiu utrzymuje się na wysokim poziomie. Większy wolumen transakcji najmu zawartych w 2013 r. odnotowano jedynie w Krakowie, aczkolwiek absorpcja netto była wyższa we Wrocławiu, co oznacza, że we Wrocławiu zawarto więcej nowych umów najmu.

Według Savills, wzrost aktywności deweloperów w ciągu ostatnich dwóch lat spowodował jednak znaczny wzrost wskaźnika pustostanów z 4.5% na koniec 2011 r. do 8.0% rok później i 11.7% na koniec 2013 r. To relatywnie wysoki poziom w porównaniu do danych z ubiegłych lat, aczkolwiek tylko nieco wyższy od średniego wskaźnika dla głównych miast regionalnych w Polsce, który jest szacowany na 10.9%. 

Stawki czynszu za powierzchnie biurowe w najlepszych budynkach we Wrocławiu kształtują się na poziomie EUR 14.00-15.00 za mkw./m-c. Savills przewiduje, że stawki pozostaną stabilne w 2014 r., lecz mogą odnotować spadek w 2015 r. na skutek znacznego wzrostu podaży. 

Źródło: Savills

Poznański rynek biurowy najlepszy czas ma jeszcze przed sobą

Według najnowszej publikacji firmy Savills analizującej rynek powierzchni biurowych w Poznaniu, całkowite zasoby nowoczesnych powierzchni biurowych w Poznaniu osiągnęły na koniec 2013 r. poziom około 305 000 mkw., co jest porównywalną wielkością do rynków biurowych w Łodzi i Katowicach oraz znacznie poniżej zasobów Trójmiasta, Wrocławia i Krakowa.

W 2013 r. podaż nowej powierzchni biurowej w Poznaniu wyniosła 23 200 mkw. Średnioroczna podaż nowej powierzchni biurowej w Poznaniu na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat wynosiła 17 600 mkw., co jest najniższym wynikiem spośród sześciu głównych miast regionalnych w Polsce i blisko trzykrotnie mniej niż średnioroczna podaż nowej powierzchni w Krakowie, największym regionalnym rynku biurowym w Polsce. 

Tomasz Buras, dyrektor Działu Powierzchni Biurowych w Savills Polska mówi: “Pomimo powolnego wzrostu rynku biurowego w Poznaniu w ostatnich latach, uważamy, że Poznań jest jedną z najbardziej atrakcyjnych lokalizacji biurowych w Polsce, zarówno dla deweloperów jak i dla najemców. Rynek ten najlepszy czas ma jeszcze przed sobą.”

Obecnie w budowie w Poznaniu pozostaje około 58 000 mkw. powierzchni biurowych, z czego jedynie 12 000 mkw. w obrębie dwóch budynków (Centrum Biurowe Podwale i Nobel Tower) ma zostać oddane do użytku w tym roku. 

Średni wskaźnik pustostanów w Poznaniu utrzymuje się na względnie wysokim poziomie 14.1%, co odzwierciedla około 43 100 mkw. dostępnej powierzchni. Dwie trzecie dostępnej powierzchni biurowej znajduje się w obrębie ośmiu budynków, które oferują nie mniej niż 2 000 mkw. powierzchni biurowej do wynajęcia. Savills przewiduje, że wskaźnik pustostanów spadnie w 2014 r. do około 11-12%, jednakże może wzrosnąć w 2015 r. po oddaniu do użytku kompleksu Business Garden Poznań jeśli do tego czasu nie uda się skomercjalizować większości powierzchni w tym kompleksie. 

Wolumen transakcji najmu w 2013 r. osiągnął około 36 000 m², uzyskując blisko 46% wzrost rok do roku i najlepszy wynik od sześciu lat. Nowe umowy stanowiły ponad 75% wolumenu, ekspansje około 9%, a odnowy około 14%. Transakcje przednajmu stanowiły relatywnie niski udział 16% wolumenu. 

Umowne stawki czynszu w najlepszych biurowcach kształtują się an poziomie EUR 13.00-14.50 za mkw./m-c. Wysoki wskaźnik pustostanów może wywołać presję na efektywny poziom czynszów.

Źródło: savills.pl

Pełny raport >

Przewodnik dla inwestora - krakowski rynek nieruchomości

CBRE, największa na świecie firma doradcza w sektorze nieruchomości komercyjnych, wspólnie z firmą doradztwa personalnego Randstad, opracowała “Kraków Investors’ Guide”, kompleksowy przewodnik po krakowskim rynku nieruchomości komercyjnych, prezentujący potencjał i możliwości, jakie miasto oferuje inwestorom. Przewodnik ten zawiera najnowsze dane z krakowskiego rynku nieruchomości biurowych, handlowych i magazynowych oraz analizę obecnej sytuacji na rynku pracy.

Rynek biurowy i sektor nowoczesnych usług dla biznesu

Kraków, z zasobem nowoczesnej powierzchni biurowej na poziomie 635.000 mkw., zajmuje drugie miejsce pod względem rozmiaru rynku biurowego w Polsce.Stopa pustostanów we wszystkich budynkach biurowych w Krakowie, włączając w to budynki zajęte przez właścicieli, wyniosła ok. 5% pod koniec 2013 r. Oznacza to, iż od zaraz dostępne jest 31.000 mkw. biur. W porównaniu do innych miast regionalnych w Polsce, stawki czynszowe pozostają w Krakowie na relatywnie wysokim poziomie. Obecnie, czynsze za najlepsze biura wahają się między 13,50 i 16,00 EUR/mkw./miesiąc. Przeciętne stawki transakcyjne w nowych obiektach wynoszą około 13,00 - 14,00 EUR/mkw./mies. Koszty eksploatacyjne w nowoczesnych budynkach biurowych to około 13,00 - 15,00 PLN miesięcznie za mkw.

Kraków jest uznawany za najważniejszy ośrodek działalności przedsiębiorstw sektora BPO / SSC, nie tylko na gruncie krajowym, ale też w całym regionie. W mieście funkcjonuje obecnie ponad 60 centrów usług, które zatrudniają łącznie prawie 20.000 osób. Kamil Tyszkiewicz, Zastępca Dyrektora działu powierzchni biurowych w CBRE, powiedział:

„W związku z dużą aktywnością najemców z sektora BPO oraz silną pozycją miasta na outsourcingowej mapie Europy, należy spodziewać się, iż w najbliższych latach popyt na powierzchnię biurową w Krakowie pozostanie na wysokim poziomie.”

Rynek powierzchni handlowych

Z zasobem powierzchni handlowej na poziomie ok. 265 mkw. na 1.000 mieszkańców, aglomeracja krakowska stanowi jeden z najmniej nasyconych regionów wśród największych miast Polski. Ta luka wypełniana jest ofertą na ulicach handlowych. Wskaźnik powierzchni niewynajętej pod koniec 2013 r. wyniósł 4,9%, co oznacza jeden z najwyższych wyników w kraju wśród miast o porównywalnej liczbie mieszkańców.

Beata Kokeli, Senior Dyrektor działu powierzchni handlowych w CBRE, powiedziała:

„Relatywnie wysoki poziom pustostanów w Krakowie jest spowodowany głównie przez nowe obiekty handlowe, które nie zostały jeszcze skomercjalizowane oraz przez starsze centra handlowe, które wymagają odświeżenia oraz repozycjonowania. Ważną rolę w ofercie Krakowa pełnią główne ulice handlowe, które stanowią uzupełnienie oferty w centrach. Ulice handlowe w Krakowie uchodzą za najbardziej rozwinięte w skali całego kraju, z sukcesem konkurując z obiektami wielkopowierzchniowymi.”

Do najważniejszych obiektów planowanych do realizacji w najbliższym czasie należy m.in. Serenada (42.000 mkw.) firmy Mayland. Galeria Kazimierz z kolei przechodzi obecnie intensywny proces remontu i rekomercjalizacji. W przeciwieństwie do pozostałych dużych miast Polski, czynsze przy głównych ulicach handlowych w Krakowie (65 - 70 EUR/mkw./miesiąc) charakteryzują się wyższym poziomem niż stawki w centrach handlowych (40 - 50 EUR/mkw./miesiąc). W związku z ograniczoną ilością nowej powierzchni handlowej jaka ma zostać zrealizowana w najbliższym czasie, stawki czynszu powinny utrzymywać się na niezmienionym poziomie.

Rynek powierzchni magazynowych

Całkowita podaż magazynów w regionie Małopolski to ponad 200.000 mkw. Do największych obiektów należą Kraków Airport Logistics Centre (56.000 mkw.), Centrum Logistyczne Olkusz (41.000 mkw.) oraz MK Logistic Park (32.000 mkw.). Kilka projektów znajduje się w fazie planowania. Do najważniejszych z nich należą m.in. Centrum Logistyczne Kraków III firmy BIK (20.000 mkw.) czy CL Kraków firmy 7R Logistic.Wskaźnik powierzchni niewynajętej wyniósł 7% pod koniec 4 kw. 2013 r., co przełożyło się na około 15.000 mkw. dostępnych do wynajęcia od zaraz.

Stawki czynszu za powierzchnie magazynowe w ostatnim czasie pozostają stabilne i wynoszą obecnie 3,75 – 5,00 EUR/mkw./miesiąc. Patrick Kurowski, Dyrektor działu powierzchni magazynowo-przemysłowych w CBRE, powiedział:

„W regionie Małopolski rozwijają się różnorodne gałęzie przemysłu, w tym farmaceutyczny, produkcja materiałów budowlanych, przetwórstwo spożywcze, produkcja stali, zaawansowane technologie oraz sektor usług. Przewidujemy, iż wraz z ukończeniem autostrady A4, rynek magazynowy w okolicach Krakowa może zyskać na znaczeniu.”

Rynek pracy

Jednym z podstawowych elementów analizowanych przez nowych inwestorów planujących inwestycje w regionie jest ryzyko i koszt kapitału ludzkiego. Duża dostępność wysoko wykwalifikowanych pracowników, atrakcyjne z punktu widzenia pracodawcy koszty pracy oraz infrastruktura społeczna są zaletami Krakowa z punktu widzenia dostawców usług, zwłaszcza związanych z nowymi technologiami. Zalety te plasują Kraków na pozycji lidera pod względem nowych miejsc pracy i liczby pracowników SSC / BPO. Wydajne centrum edukacji, badań i rozwoju, jak również czynności podejmowane w celu podniesienia atrakcyjności miasta, stawiają Kraków wśród wiodących miast Polski pod kątem jakości życia.

Sylwia Kłyczek – Manager Regionu Randstad Professionals, dodała:

„Kraków dzierży niezagrożoną pozycję lidera w sektorze SSC/BPO oraz nowych technologii zatrudniając ponad 20 tysięcy osób w tym obszarze. Inwestorzy chętnie otwierają w mieście nowe centra obsługi biznesu ze względu na dostępność pracowników o odpowiednich kompetencjach językowych i wiedzy specjalistycznej. W ślad za rozwojem biznesu do  Krakowa relokują się ludzie posiadający najbardziej pożądane kompetencje z punktu widzenia rynku stwarzając tym samym warunki do rozwoju dla siebie jak i miasta.”

POBIERZ PRZEWODNIK >